De vergeten ridder

DE VERGETEN RIDDER

Het onbekende leven van Boudewijn van Heile (ca. 1254 - 1320)

Over het boek

Xander Bruins verdwaalde tijdens het schrijven van een essay op Marktplaats en vond een eeuwenoude schedel van een ridder, zonder naam, zonder verhaal. Wat volgde was een jarenlange zoektocht naar de identiteit van deze schedel. Een interdisciplinair onderzoek leidde tot de herontdekking van de vergeten ridder Boudewijn van Heile, een schepen, krijgsgevangene en vredestekenaar uit het 14e-eeuwse Vlaanderen, een graafschap dat verscheurd werd door een bloedige opstand. In verwoeste kastelen, beruchte veldslagen en dorpen die van de kaart waren verdwenen, lag een vergeten leven verborgen. Een verhaal van moed en prestige, maar ook van rampspoed, rebellie en gevangenschap.

De vergeten ridder is meer dan een biografie, want het vergeten leven van een ridder blijkt ook een spiegel voor onszelf te zijn, want ‘vergetelheid’ is onvermijdelijk, ongeacht rijkdom, titels of familieaanzien. Xander Bruins begon met een zoektocht naar een naam, maar vond juist de betekenis van identiteit. Het middeleeuwse memento mori beantwoordt hij met carpe diem.

Xander Bruins doet onderzoek naar de evolutie van schedelvormen en doceert zwaardvechten volgens de 14e-eeuwse traditie van Johannes Liechtenauer. Hij is gefascineerd door de zoektocht naar begrip en de betekenis van het leven, een reis waarin hij anderen graag meeneemt.

Kaft van het boek 'De vergeten ridder: Het onbekende leven van Boudewijn van Heile (ca. 1254-1320)' van Xander Bruins
Huidige fase:

Publicatie bij uitgeverij Sterck & De Vreese (verwacht in september)

208

Pagina's

6

Hoofdstukken

41

Afbeeldingen

250+

Eindnoten

De grafzerk van ridder Boudewijn van Heile tijdens de opgraving van Hannekenswerve. Beeldbank zeeland, vervaardiger onbekend. recordnummer 60340.

Een verdronken kerk

De ridderschedel kon worden gekoppeld aan de opgraving van de St.-Nicolaaskerk van Hannekenswerve: een dorp dat na eeuwen rampspoed ten onder ging aan het krijgsgewoel van de Tachtigjarige Oorlog. Door uitgebreid onderzoek komt de St.-Nicolaaskerk weer tot leven en kijkt ik door de ogen van een ridder naar het leven en de dood.

Detailfoto van de schedel van ridder Boudewijn van Heile uit het boek 'De vergeten ridder: Het onbekende leven van Boudewijn van Heile (ca. 1254 - 1320)' van Xander Bruins.

Verrassend onderzoek

De ridderschedel vertelt een verhaal dat niet in bronnen bewaard bleef. Met detailfoto’s en toegankelijk gemaakt onderzoek komt een vergeten verhaal weer tot leven. Een gezicht krijgt weer vorm… en daarmee ook  lijden, want ondanks zijn status bleek dat ook een ridder niet immuun was voor de ziekten en kwalen van gewone stervelingen.

Detailfoto van charter waarin Vranke van Heile schrijft over Wouter van Heile (ca. 1311).

Verborgen bronnen

De vergeten ridder en zijn familie bleef bewaard in de bronnen en kreeg zo weer een naam: Boudewijn van Heile. Zijn verhaal wordt verteld door een breed scala van bronnen: van landschenkingen tot bestuurlijke documenten, maar ook juridische onderzoeken naar het beginnen van opstanden en procesdocumenten een moordaanslag op de familie.

De bronnen vormen een fragmentaire biografie, maar illustreren tegelijkertijd het onstuitbare verval van identiteit. Met behulp van experts zijn deze bronnen vertaald, waarmee ze een kleurrijke aanvulling vormen op het verhaal van een vergeten ridder.

Detail van Heile op de kaart van Pieter Pourbus (1561-1571).

Vergeten kastelen

De Boudewijn bleek een zoon van de heer van Heil(l)e, een landgoed ten zuidwesten van Aardenburg gelegen. Eeuwenlang bewoonde het geslacht Heile het mottekasteel De Blauwe Poort. Rondom deze ridderhofstad ontstond al snel het dorpje Heille, dat haar naam ontleende aan het riddergeslacht. Hoewel het kasteel door oorlog en overstroming is verwoest, blijkt uit luchtfoto’s en recent onderzoek waar het kasteel precies heeft gelegen. Plots wordt het mogelijk om een reconstructie te maken van een familiezetel.

De schedel van ridder Boudewijn van Heile naast een zandloper laat de memento-morithematiek zien in het boek 'De vergeten ridder: Het onbekende leven van Boudewijn van Heile (ca. 1254-1320)' van Xander Bruins.

Een verhaal over onszelf

Een vergeten ridder is meer dan een biografie. Het is een verhaal over de vergetelheid, een lot dat ons allen zal treffen ongeacht rijkdom, macht of aanzien. Ons onvermijdelijke lot roept de vraag op wat onze herinnering nog betekent als deze vroeg of laat toch vergeten wordt. Toch blijkt uit het verhaal van een (bijna) vergeten ridder dat dit onvermijdelijke lot juist hetgeen is dat ons bevrijdt van het memento mori uit zijn tijd.